Ölüm Yıldönümüm İçin

Her yıl fark etmeden ardımda bırakmış olurum
Ateşlerin son kez bana el sallayacağı günü
Ve sessizliğin yola çıkacağı
O yorulmak bilmez gezgin
Işıksız bir yıldızın huzmesi

Ve artık kendimi
Acayip bir kılıkta bulmayacağım
Dünyaya hayretler içinde
Ve bir kadının aşkına
Ve sonra arsızlığına adamların
Üç gün yağmurun ardından yazdığım bugün gibi
Sonra öten çalıkuşunu ve biten yağışı duyduğum
Ve neyi selamladığımı bilmeden eğilip selamladığım

W. S. Merwin
Çeviren: İnan Mayıs Aru

Otuzlu yaşlarında yazdığı bu şiirden sonra William Stanley Merwin ölümle randevusunu yaklaşık 60 yıl daha kaçırdı. 15 Mart 2019’da bu dünyadan göçtüğünde geride sayısız şiir, öykü, makale, tiyatro oyunu ve dünyanın en zengin palmiye bahçesini bıraktı.

1927’de New York’ta doğan Merwin çocukluğunu Amerika’nın doğu kıyısında geçirdi. Üniversite yıllarından sonra İspanya ve Londra’da bir süre yaşadıktan sonra New York’a geri döndü. 70’lerin sonundaysa Zen eğitimi aldığı Robert Aitken’in de yaşadığı Hawaii’ye taşınarak ömrünün sonuna dek adada yaşadı. Nuh’un Gemisi adını verdiği ve dünyadaki en nadir palmiye türlerinden oluşan ve en büyük çeşitliliğe sahip palmiye ormanını da burada kurdu. Adanın sömürgeci plantasyonları ve kerestecilik sonucunda fakirleşmiş bir bölgesini yıllar içerisinde yeniden yeşerterek bir koruma sahası haline getirdi ve bu cennet bahçesinin içinde yaşayıp yazdı.

On dokuz yaşındayken modern Amerikan şiirinin öncülerinden Ezra Pound’la tanışmak için uzun yollar kat eden Merwin, Pound’tan şu öğüdü almıştı: “Şair olmak istiyorsan sıkı çalışmalısın. Günde yetmiş beş satır yazmalısın. Ama senin yaşındayken insanın yazacak bir şeyi yoktur. Var sanırsın ama yoktur. O yüzden çeviri yaparak başla.” Pound’un öğüdünü tutan Merwin yazarlık hayatı boyunca İtalyanca, İspanyolca, Fransızca ve Latinceden çeviriler yapmış, Neruda’dan Dante’ye pek çok şairi İngilizceye çevirmiştir. Bilhassa 14. yy. Zen ustası Muso Soseki’nin şiirlerinden yine Rinzai Zen ustası Soiku Shigematsu’yla beraber yaptıkları serbest çevirilerde Merwin, Buddhadharma’ya değin kavrayışını da çok iyi yansıtmıştır.

Merwin’in şiirlerinde doğayla teklifsiz bir ilişkinin, Derin Ekoloji düşüncesinin, anti-militarist ve otorite karşıtı bir yalvaçlığın ve Buddhacı felsefenin izleri sürülebilir. Şiir yazmanın dünyaya sanki ilk kez bakıyormuşçasına bakmanın bir yolu olduğunu söyleyen şair dünyadaki son günlerine dek ona böyle bakmayı ve yazmayı sürdürdü.

Bu yazı ve çeviri aylık çeviri Amerikan şiiri dergisi Tepee’nin ilk sayısında yayınlanmıştır. Nisan 2019’da çıkan birinci sayı çıktığı hafta tükendi ve yeni baskısı olmayacak. Mayıs 2019 sayısının eli kulağında. Sub Press adresinden takip edebilirsiniz.

Yazıyı Paylaşın